zondag 9 augustus om 9:30 uur

Opgang door Pieter Beerthuizen

Luister deze aflevering hier terug:

zondag 9 augustus 2026

Opgang

Opening van deze zondag met muziek, rechtstreeks vanuit onze studio. Deze aflevering is samengesteld door Pieter Beerthuizen.

Op 14 juli 1626 (nu dus 400 jaar geleden) verleenden de Staten Generaal aan de erfgenamen van Adriaen Valerius het privilege om in Haarlem te “sullen mogen drucken, doen drucken ende uytgeven, seecker Boeck geintituleert: Nederlantsche Gedenck-clanck; Kortelyck openbarende de voornaemste geschiedenissen der Nederlanden, ’tsedert den aenvang der Inlantsche beroerten, tot den Jare 1625.” Tweederde van de opbrengst moest “tot behoef vanden Armen” worden aangewend.

De gedenck-clanck vertelt het verhaal van de opstand (80-jarige oorlog) in proza, afgewisseld met door Valerius bewerkte geuzenliederen en nieuwe, door hem gedichte liederen, steeds op bestaande (maar soms ook aangepaste) melodieën.
Hoewel het boek na verschijnen in vergetelheid raakte, kwam het in de tweede helft van de 19e eeuw met het ‘nationalistische reveil’ weer in de belangstelling. Onder de nummers 411 tot en met 418 werden liederen, waaronder de huidige versie van ons nationale volkslied Wilhelmus, opgenomen in het Liedboek voor de Kerken. Iets dergelijks geldt voor de bekende zangbundel “Kun je nog zingen, zing dan mee”.

De heruitgave van de gedenck-clanck uit 1942 refereert wel aan de luittabulatuur die in de oorspronkelijke druk was opgenomen, maar bevat verder alleen de zangstemmen.
In deze uitzending klinken melodieën uit de gedenck-clanck, naast enkele oorspronkelijke en afgeleide liederen.

U kunt luisteren naar:
1 – A. Valerius: Instrumentale suite uit de “Nederlantsche Gedenck-clanck“;
2 – A. Valerius: “Stort tranen uyt”;
3 – A. Valerius: “Maraen, hoe moogt gy spies en lans”;
4 – J. Chardavoine: “Une jeune fillette” ;
5 – J. van Eyck: “Wilhelmus van Nassauwen”, en “Noch een veranderingh van Wilhelmus”.

De teksten bij de liederen.

Uw reacties op dit programma zijn altijd welkom. Stuur uw reactie aan:
contact@radiobloemendaal.nl.